آخرین تحولات در خاورمیانه، بازار جهانی فلزات را با وضعیتی از نوسانات شدید مواجه ساخته است. فلز مس که در ماههای ابتدایی سال ۲۰۲۶ به بالاترین سطوح قیمت دست یافت، طی روزهای اخیر تحت تأثیر تشدید تنشها در تنگه هرمز و عدم قطعیتهای ژئوپلیتیکی، روند نزولی را تجربه می کند. این فلز که در تحلیلهای اقتصادی با عنوان «شاخص پیشروی سلامت اقتصاد» از آن یاد میشود، اکنون نشانههایی از ضعف را بروز داده و سرمایهگذاران با چالش جدیدی مواجه شدهاند.
جهشهای تاریخی و عقبنشینی قیمت مس
معاملات بازار مس در هفتههای گذشته نوسانات چشمگیری را ثبت کرده است. روز سهشنبه، شاخص کل بورس فلزات لندن (LMEX) که عمدتاً تحت تأثیر قیمت مس، آلومینیوم و روی قرار دارد. با افزایش ۱.۵ درصدی به بالاترین حد خود دست یافت. قیمت مس نیز در پی اعلام آتشبس موقت بین ایران و آمریکا و کاهش نگرانیها از تشدید تنش، تا ۰.۸ درصد افزایش یافت و به بالاترین سطح خود از اوایل فوریه یعنی ۱۳,۳۴۳.۵۰ دلار در هر تن رسید. این افزایش که با کاهش شدید موجودی انبارهای تحت نظارت بورس شانگهای(کاهش حدود ۴۵ درصدی موجودیها از اواسط مارس) همراه شد، انتظارات نسبت به بهبود بازار را تقویت کرد.
اما مقاومت بازار در برابر ریسکهای ژئوپلیتیکی پایدار نماند. در معاملات روز گذشته (آوریل ۲۰۲۶)، قیمت مس با ۱.۵ درصد کاهش به ۱۳,۲۲۵.۵۰ دلار در هر تن رسید. این عقبنشینی قیمتی در حالی رخ میدهد که مذاکرات صلح بین ایران و آمریکا به بنبست می رسد و دو طرف تلاش میکنند کنترل تنگه هرمز را در دست گیرند. از سوی دیگر، قیمت جهانی مس در تاریخ ۲۰ آوریل ۲۰۲۶ نیز با ۰.۶۷ درصد کاهش به ۱۳,۲۵۷ دلار در هر تن رسید که عمدتاً به فضای محتاطانه ناشی از تنشهای ژئوپلیتیکی نسبت داده شده است.
نقش تعیینکننده تنگه هرمز و تورم انرژی
دلیل اصلی نگرانی سرمایهگذاران به محدودیتهای اعمالشده بر تردد کشتیها در تنگه هرمز بازمیگردد. آمریکا محاصره دریایی بنادر ایران را اعمال می کند و ایران نیز تردد بخش عمدهای از ترافیک بینالمللی در این گذرگاه استراتژیک را مختل می سازد. ادامه اختلال در حملونقل دریایی، قیمت انرژی را در سطح بالایی نگه داشته و رشد اقتصادی جهان را تهدید میکند. این موضوع برای مس که یک کالای صنعتی محسوب میشود، سیگنال نزولی قوی تلقی میگردد. زیرا افزایش هزینههای انرژی و رکود اقتصادی، تقاضا برای این فلز را کاهش خواهد داد.
تحلیلگران چه میگویند؟ نقش گلدمنساکس در پیشبینی بازار
در این میان، تحلیلگران به دو دسته تقسیم شدهاند. گروهی معتقدند بدترین بحران پشت سر گذشته شده و بازار مس به مرزهای قبلی خود باز میگردد. اما بانک سرمایهگذاری گلدمنساکس با احتیاط بیشتری عمل میکند. استراتژیستهای این بانک با اشاره به کاهش ۷ درصدی قیمت مس از زمان آغاز حملات آمریکا و اسرائیل به ایران، هشدار دادهاند که در صورت مسدود ماندن تنگه هرمز، قیمت مس با کاهش بیشتری مواجه خواهد شد.
نکته کلیدی در تحلیل گلدمنساکس این است که قیمت فعلی مس به طور قابل توجهی بالاتر از ارزش واقعی برآوردشده توسط این بانک (حدود ۱۱,۱۰۰ دلار در هر تن) معامله میشود. به عبارت دیگر، بخش قابل توجهی از قیمت فعلی ناشی از انتظارات تورمی و استراتژیهای احتکار است و نه تقاضای واقعی صنعتی. گلدمنساکس در سناریوی پایه خود که فرض میکند تنگه هرمز از اواسط آوریل بازگشایی شود، پیشبینی قیمت میانگین مس در سال ۲۰۲۶ را از ۱۲,۸۵۰ دلار به ۱۲,۶۵۰ دلار کاهش می دهد. اما در سناریوی نامطلوب (طولانی شدن بحران)، تقاضای مس میتواند بین ۰.۵ تا ۱ درصد کاهش یابد که به معنای کاهش شدید قیمتها تا سطوح ۱۰,۰۰۰ دلاری یا کمتر خواهد بود.
دیگر فلزات چه وضعیتی دارند؟ طلا، نقره و چشمانداز کوتاهمدت
نوسانات بازار مس محدود به این فلز نیست. بازار طلا و نقره نیز رفتار متفاوتی از خود نشان دادهاند. طلا که در ابتدای سال ۲۰۲۶ با رشدی نزدیک به ۲ درصد در محدوده ۴,۳۹۳ دلار معامله میشد، اکنون در آستانه سقفهای تاریخی قرار دارد. تحلیلگران بانکهایی مانند گلدمنساکس هدف قیمتی ۵,۴۰۰ دلاری را برای دسامبر ۲۰۲۶ پیشبینی کردهاند.
در سمت دیگر، نقره که در ابتدای سال با جهش بیش از ۴٪ به سطوح ۷۴ دلاری دست یافت، اخیراً تحت تأثیر سیاستهای پولی و ارزش دلار، نوسانات قابل توجهی را تجربه می کند. کارشناسان لایتفاینانس پیشبینی میکنند قیمت هر اونس نقره تا پایان سال به محدوده ۷۸ دلار یا بالاتر برسد. هرچند در صورت اصلاح قیمت، سطح ۷۷.۴۵ دلار فعلی برای این فلز گرانبها در کوتاهمدت حیاتی ارزیابی میشود.
چالش بزرگتر برای مس اما در بخش تقاضای چین پنهان است. موجودی مس در انبارهای تحت نظارت بورس شانگهای (SHFE) در تاریخ ۱۷ آوریل به ۲۴۰,۴۵۶ تن رسید که نسبت به هفته قبل ۹.۸ درصد کاهش داشت. تعطیلی بورسهای چین به دلیل سال نوی قمری، عملاً یکی از بزرگترین موتورهای تقاضای جهانی مس را متوقف می سازد.
چشم انداز فلز مس و توصیههای سرمایهگذاری
بازار جهانی مس در حال گذر از دورهای بسیار حساس است. از یک سو، کمبود عرضه و کاهش عیار سنگ معدن در معادن بزرگ جهان، بهویژه در شیلی، از قیمتها حمایت ساختاری میکند. از سوی دیگر، تشدید تنشهای ژئوپلیتیکی و تهدید رکود اقتصادی، تقاضا را به شدت تحت فشار قرار میدهد.
بر اساس یافتهها، به سرمایهگذاران توصیه میشود در کوتاهمدت با احتیاط عمل کرده و تحولات سیاسی منطقه خاورمیانه را به دقت پایش کنند. ورود به موقعیتهای خرید در سطوح فعلی مستلزم شفافیت بیشتر در مورد آینده تنگه هرمز و سیاستهای پولی فدرال رزرو است. در میانمدت، با توجه به محدودیت عرضه و چشمانداز برقیسازی صنایع، مس یک کالای راهبردی باقی خواهد ماند. نوسانات فعلی میتواند فرصتهایی را برای سرمایهگذاری بلندمدت فراهم آورد. بازار نقره نیز با توجه به ماهیت دوگانه آن به عنوان فلز سرمایهگذاری و صنعتی، گزینهای قابل تأمل برای سرمایهگذاران با تحمل ریسک بالاتر محسوب میشود.