ونزوئلا در شوک سیاسی و اقتصادی
بامداد روز شنبه، پایتخت ونزوئلا شاهد یکی از بیسابقهترین تحولات سیاسی-اقتصادی تاریخ معاصر این کشور بود. کاراکاس پس از عملیات نظامی آمریکا که به بازداشت نیکلاس مادورو، رئیسجمهور ونزوئلا، و همسرش انجامید، در سکوتی سنگین و کمسابقه فرو رفت. خیابانهای شهر ششمیلیوننفری تقریباً خالی از تردد بود و بسیاری از واحدهای تجاری و خدماتی فعالیت خود را متوقف کردند. این فضای سردرگم و محتاطانه، بازتابی از نگرانی عمومی نسبت به آینده سیاسی و اقتصادی کشور به شمار میرود.
طبق اعلام رسمی دولت آمریکا، مادورو برای محاکمه به نیویورک منتقل می شود و این اقدام در چارچوب مقابله با جرایم سازمانیافته و اتهامات مرتبط با قاچاق مواد مخدر صورت می گیرد. واشنگتن این عملیات را اقدامی حقوقی و امنیتی توصیف کرده، اما در سطح منطقهای و بینالمللی، واکنشها متفاوت و عمدتاً همراه با نگرانی بوده است. شماری از کشورها و نهادهای بینالمللی، این مداخله را نقض آشکار حاکمیت ملی ونزوئلا دانسته و نسبت به پیامدهای آن بر ثبات منطقه هشدار دادهاند.
فضای سیاسی مبهم و انتظار مردم ونزوئلا برای تعیین تکلیف قدرت
در داخل ونزوئلا، نبود اطلاعرسانی شفاف درباره سازوکار انتقال قدرت و آینده نهادهای اجرایی، بر فضای بیاعتمادی و انتظار افزوده است. منابع محلی از تعطیلی گسترده ادارات، کاهش محسوس رفتوآمد در مراکز شهری و نگرانی شهروندان نسبت به بروز ناآرامیهای احتمالی خبر میدهند. در شرایطی که ونزوئلا طی سالهای گذشته با بحرانهای عمیق اقتصادی، تورم مزمن و کاهش شدید قدرت خرید مواجه بوده، این تحول سیاسی ناگهانی میتواند بر شکنندگی موجود بیفزاید.
تأثیرات اولیه بر اقتصاد و بازار انرژی
اقتصاد ونزوئلا بهطور سنتی وابستگی بالایی به بخش نفت دارد و هرگونه تحول سیاسی در سطح حاکمیت، بهسرعت بر عملکرد این بخش تأثیر میگذارد. تحولات اخیر سیاسی، تولید و صادرات نفت این کشور را در کوتاهمدت با اختلال مواجه کرده است. فعالان بازار نیز در شرایط کنونی، در انتظار روشن شدن وضعیت مدیریت صنعت نفت و جهتگیریهای سیاستی دولت موقت یا ساختار حکمرانی جایگزین باقی ماندهاند. این تحولات، سطح نگرانی را در بازارهای جهانی انرژی افزایش داده است. بهویژه از آن جهت که ونزوئلا یکی از بزرگترین ذخایر اثباتشده نفت خام جهان را در اختیار دارد.
تجارت خارجی و روابط اقتصادی ونزوئلا در وضعیت تعلیق
تحولات اخیر، چشمانداز تجارت خارجی ونزوئلا را با ابهام بیشتری مواجه کرده است. شرکتها و شرکای تجاری بینالمللی، بهویژه در حوزه انرژی و زیرساخت، تحولات را با سطح بالاتری از احتیاط دنبال میکنند. سابقه تحریمها و محدودیتهای مالی باعث می شود که تغییرات ساختار قدرت مستقیماً بر مبادلات تجاری، دسترسی مالی و جذب سرمایه خارجی اثر بگذارد.
ادامه بلاتکلیفی سیاسی میتواند به تشدید فشارهای اقتصادی داخلی، کاهش عرضه کالاهای اساسی و افزایش نااطمینانی در میان فعالان اقتصادی منجر شود. این موضوع برای کشوری که سالها با کمبود منابع و فرسودگی زیرساختها دستوپنجه نرم کرده، از اهمیت ویژهای برخوردار است.